Bo van Gerwen
Nog iets meer dan een week tot d’n Elfde van d’n Elfde, het startschot van een nieuw carnavalsseizoen. Wij tellen de nachten af tot we weer live in actie mogen komen en zijn al begonnen met de voorbereidingen. Het tweede seizoen van de podcast Over Kruikenstad Gesproken is van start gegaan, met in de eerste aflevering een hele bijzondere gast. Niemand minder dan burgemeester Fleur Gräper vertelt over haar eerste carnaval in Kruikenstad en wat ze van komend seizoen verwacht.
‘Geweldig, ik heb vijf dagen volop genoten’, zegt burgemeester Fleur Gräper-van Koolwijk over haar eerste carnaval in Tilburg. We spreken haar in haar werkkamer in het Stadhuis, waar een mozaïeken Kruikenzeiker aan de muur hangt. In de kast pronken het jaarmotto van 1974 (haar geboortejaar, red.) en de prinselijke onderscheiding van 2026. Een cadeautje van Prins Marcus d’n Irste. Als kersverse, net geïnstalleerde burgemeester van Tilburg was carnaval 2026 één van de eerste evenementen in Gräpers agenda. En wat voor één.
Voordat ze burgemeester van Tilburg werd, woonde en werkte Gräper in Groningen. Verder weg van Tilburg kun je praktisch niet zijn, maar het afgelopen jaar blijkt ze al goed ingeburgerd te zijn. ‘Ik had eerder niet echt een beeld van carnaval, alleen veel drinken en hossen’, geeft ze toe. ‘Het was leuk om te ontdekken dat carnaval veel gaat over samenzijn, naar elkaar omkijken en inchecken hoe het met iedereen gaat. Het voelde heel warm en geborgen.’
Het was leuk om te ontdekken dat carnaval veel gaat over samenzijn. Mijn eerste carnaval voelde heel warm en geborgen.
Toch was het ook een intensieve start van haar ambtstermijn. Pal drie weken na haar installatie als burgemeester, stond ze al op het podium op het Stadsforum om de sleutel van de stad aan Prins Marcus over te dragen tijdens d’n Inhaol. Een mooi en spannend moment, waar ze trots naar een plein vol enthousiaste en energieke mensen keek. In Prins Marcus vond ze een burgervader die naast haar stond in een intensieve periode. Dat zorgde voor een bijzondere band. ‘Ik droeg symbolisch de sleutel aan hem over, maar hij nam ook écht wat taken van mij als burgemeester over. Zo kreeg ik ruimte om zelf ook te genieten. Hij was mijn eerste prins en dat zal hij altijd blijven.’
Verenigingen
Genieten deed Gräper zeker. Om het onderste uit de kruik te halen en carnaval op de puurst mogelijke manier mee te maken, ging ze met een vereniging mee dweilen. Maar wel undercover, want ‘je bent dan toch best snel bekend in Tilburg. Zo kon ik in de luwte mee. Dit jaar zou ik dat graag weer doen, want dan ervaar je carnaval écht.’
Een ander belangrijk aspect van dat ‘echte carnaval’ is volgens Gräper het verenigingsleven in Kruikenstad. Daar is ze het meest trots op. ‘Er zijn veel verenigingen die niet alleen bij elkaar komen, maar ook nadenken over hoe ze carnaval naar de mensen kunnen brengen die niet in het centrum zijn. Bijvoorbeeld naar verzorgingstehuizen en scholen. Die solidariteit is mooi om te zien.’ De saamhorigheid van zo’n vereniging is volgens Gräper iets wat het hele jaar terugkomt. Als je elkaar met carnaval ziet en spreekt, dan schept dat een band en kijken mensen ook buiten carnaval meer naar elkaar om. ‘De samenleving in Tilburg is zo opgebouwd en dat voelt vertrouwd’, stelt ze.
Veiligheid en inspiratie voor vrouwen
Een terugkerend thema van de afgelopen jaren is de veiligheid van – voornamelijk – vrouwen, zeker tijdens een evenement als carnaval. Daar maakt Gräper zich hard voor. Zo was er dit jaar onder meer een safe space, waar iedereen die daar behoefte aan had even kon ontprikkelen en uitrusten. En er werden campagnes georganiseerd, waaronder Nie graoie, mar zwaoie. ‘Carnaval biedt ruimte voor mensen om zich losser te gedragen, maar dat betekent niet dat je grenzen mag overtreden’, stelt Gräper. ‘Het is belangrijk om aandacht aan dit soort onderwerpen te geven en zo bewustwording te creëren.’
Op beide initiatieven ontvingen de gemeente en de Carnavalsstichting Tilburg veel positieve reacties. Daarom wordt er ook dit jaar weer een safe space ingericht, en krijgt de Nie graoie, mar zwaoie-campagne nog meer aandacht. Want dat blijft nodig. Gräper: ‘Omstanders kunnen mensen ook aanspreken op hun gedrag. Ga naast elkaar staan, vraag wat iemand nodig heeft en hoe je ze kunt helpen. Wenselijk gedrag maken we samen.’
Verder ziet Gräper de toekomst van vrouwen in Tilburg positief in. Een goede ontwikkeling hierin is de toelating van vrouwen in de Raad van XI, wat sinds drie jaar gebeurt. ‘De Prins en zijn Gevolg zijn het gezicht van carnaval. En carnaval gaat over verbinding, daar hoort alle bevolking bij. De helft daarvan is vrouw.’ Ze hoopt dan ook ooit nog een vrouwelijke Prins mee te maken. ‘Dat is een krachtig begin in het waarmaken van dromen van meisjes.’
Dat je een inspiratie kunt zijn voor jonge vrouwen en meisjes om dit werk te doen, voelt heel rijk.
In haar rol als burgemeester – de eerste vrouw van Tilburg – ervaart ze die speciale positie net zo. Op scholen hoort ze regelmatig dat kinderen het bijzonder vinden om te zien dat je als meisje ook burgemeester kunt worden. ‘Dat je een inspiratie kunt zijn voor jonge vrouwen en meisjes om dit werk te doen, voelt heel rijk.’
Aftellen naar nieuw seizoen
Over iets meer dan een week barst het carnavalsfeest weer los tijdens d’n Elfde van d’n Elfde. Gräper kijkt er enorm naar uit, haar ‘eerste keer’. ‘Ik denk dat het een intensieve dag gaat worden. Maar ik heb zin om te gaan genieten van de energie van de stad.’
De hele aflevering van Over Kruikenstad Gesproken – aflevering 1: den Börgemister kijk en luister je hier.
